Web sitesi hızı neden önemli? Ölçüm ve iyileştirme rehberi

Ziyaretçi bir sayfanın açılmasını beklerken sabrı hızla tükenir. Mobil bağlantıda birkaç saniyelik gecikme, ziyaretçinin geri tuşuna basması için yeterlidir. Reklam vererek getirdiğiniz bir ziyaretçi sayfa açılmadan giderse, o tıklamanın parasını boşa ödemiş olursunuz.

İkinci etki arama sıralamasındadır. Google, sayfa deneyimi sinyallerini sıralama faktörü olarak kullandığını açıkça belirtir. İki site içerik olarak benzerse, hızlı olan öne geçer.

Google'ın kullandığı üç ana ölçüt var ve teknik isimlerine takılmadan şöyle özetlenebilir:

• LCP (en büyük içerik boyaması): sayfanın ana görselinin ya da başlığının ekranda belirmesi ne kadar sürüyor? 2,5 saniyenin altı iyi kabul edilir.
• INP (etkileşime yanıt): kullanıcı bir butona bastığında sayfa ne kadar sürede tepki veriyor? 200 milisaniyenin altı hedeflenir.
• CLS (düzen kayması): sayfa yüklenirken içerik zıplıyor mu? Tam okumaya başladığınızda metnin aşağı kaymasının sebebi budur ve rahatsız edicidir.

Sitenizin bu üç metrikte nerede olduğunu PageSpeed Insights aracıyla ücretsiz ölçebilirsiniz. Mobil sekmesine bakın; masaüstü skorları neredeyse her zaman daha iyidir ve yanıltıcıdır.

Sitelerin çoğunda toplam sayfa ağırlığının büyük kısmını görseller oluşturur. Sık görülen hata, fotoğraf makinesinden ya da telefondan çıkan görseli olduğu gibi yüklemektir. Ekranda 600 piksel genişliğinde görünen bir görselin dosyası 4000 piksel genişliğindeyse, ziyaretçi gereksiz veriyi indirir.

Çözüm üç adımdır: görselleri kullanılacak boyuta göre yeniden ölçeklendirmek, modern formatlarda (WebP, AVIF) sunmak ve ekranda görünmeyen görselleri geç yüklemek. Bu üçü uygulandığında sayfa ağırlığı çoğu zaman yarıdan fazla düşer.

Özellikle WordPress sitelerinde zamanla biriken eklentiler her sayfa yüklenişinde ek kod çalıştırır. Kullanılmayan eklentileri kaldırmak, sadece güvenlik açısından değil hız açısından da doğru adımdır.

Üçüncü taraf script'leri de aynı etkiyi yapar: sohbet widget'ları, ısı haritası araçları, birden fazla analitik kodu, sosyal medya gömüleri. Her biri tek başına küçük görünür ama toplamda sayfayı görünür şekilde yavaşlatır. Gerçekten kullanmadığınız araçları kaldırın; kullandıklarınızı ise sayfa yüklendikten sonra çalışacak şekilde kurgulayın.

Paylaşımlı ucuz hosting paketlerinde sunucu yanıt süresi yüksek olur ve bu, siteyi ne kadar optimize ederseniz edin sabit bir gecikme olarak kalır. Sunucu yanıt süresi ölçümlerde ayrı görünür; yüksekse önce burayı çözmek gerekir.

İçerik dağıtım ağı (CDN) kullanmak, statik dosyaları ziyaretçiye coğrafi olarak yakın sunuculardan sunar. Yurt dışından da ziyaret alan siteler için etkisi belirgindir.

Sıralama basit: önce ölçün, sonra en ağır kalemi düzeltin, tekrar ölçün. Çoğu sitede ilk üç adım şudur — görselleri optimize etmek, kullanılmayan eklenti ve script'leri kaldırmak, sunucu yanıt süresini kontrol etmek.

Bu üçü yapıldıktan sonra hâlâ sorun varsa daha teknik iyileştirmelere geçilir: kod bölme, kritik CSS, font yükleme stratejisi. Ancak bu aşamaya gelen siteler azınlıktadır; kazançların büyük kısmı ilk üç adımda alınır.